SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ





16.02.2021 30 LAT GRUPY WYSZEHRADZKIEJ Z okazji 30-lecia powstania Grupy Wyszehradzkiej prezentujemy krótkie podsumowanie współpracy Polski, Węgier, Czech i Słowacji w sferze polityki międzynarodowej


Grupa Wyszehradzka powstała w 1991 jako zrzeszenie Trzech państw środkowo europejskich- Polska, Węgry i Czechosłowacja. Do 1993 roku nazywana była Trójkątem Wyszehradzkim , aż do rozpadu Czechosłowacji kiedy przekształciła się ostatecznie w Grupę Wyszehradzką (V4). Pierwszych wzajemnych relacji między tymi trzema państwami można doszukiwać się już w czasach średniowiecza. Mianowicie są to dwa zjazdy królów w Wyszehradzie. W listopadzie 1335 i latem 1338 odbyły rozmowy między władcami Kazimierzem Wielkim, Janem Luksemburczykiem oraz Karolem Andegaweńskim. Celem pierwszego zjazdu z 1335 było rozstrzygnięcie przynależności państwowej Pomorza Gdańskiego i Kujaw oraz sporu między Janem Luksemburskim i Kazimierzem Wielkim o koronę polską.

Współczesna historia tej relacji między państwowej narodziła się podczas spotkania 15 lutego 1991 Lecha Wałęsy wraz z Vaclavem Havel oraz Józsefem Antall w węgierskim mieście Wyszehrad. Te trzy państwa miały podobne wyzwania po rozpadzie bloku komunistycznego oraz możliwości ich rozwiązania, dlatego wspólnie doszli do porozumienia o współpracy. Wszystkie 4 kraje reprezentowały podobny poziom rozwoju społeczno-gospodarczego, co znacznie zbliżyło ich wzajemne relacje, ich cele nakładały się na siebie.

Początkowym celem tego związku były wspólne rozmowy z NATO oraz UE o wspólnym przystąpieniu do ich struktur. Ponadto państwa miały być dla siebie wsparciem na arenie międzynarodowej, konsultować swoje działania oraz wymieniać się istotnymi informacjami. Obecnie Grupa bazuje na wzajemnej współpracy w regionie Europy Środkowej oraz między innymi: współpracy kulturalnej, wymiany naukowej, badań naukowych i współpracy w dziedzinie edukacji, wymiany młodzieżowej, współpracy przygranicznej oraz turystyki. Ponadto zwrócono uwagę na zharmonizowanie działań na rzecz integracji z instytucjami europejskimi, konsultacji w sprawach dotyczących bezpieczeństwa tych krajów, zniesienia przeszkód w kontaktach osób, instytucji i organizacji społecznych.

Spotkania premierów odbywają się co 6 miesięcy (przeważnie: czerwiec i grudzień), a co roku spotkania prezydentów (najczęściej wrzesień) i przewodniczących parlamentów (czerwiec). Po stronie polskiej współpracę z Grupą Wyszehradzką koordynuje Departament Polityki Europejskiej MSZ.

10.02.2021 odbyło się spotkanie V4 na półwyspie Helskim. Było to inauguracyjne spotkanie z okazji 30-lecia powstania sojuszniczej relacji. Zebrali się wszyscy prezydenci państw członkowskich w celu omówienia dalszych działań związanych z, szczepionkami na Covid-19, bezpieczeństwem klimatycznym oraz odbudowaniem gospodarki po pandemii. Jednym z szerzej poruszanych kwestii była ochrona klimatu. prezydent Andrzej Duda podkreślił, że jest to istotny aspekt współczesnego bezpieczeństwa lecz podjęte kroki muszą być rozsądne. Powoływał się przy tym na zasadę “sprawiedliwej transformacji” energetycznej, która została przyjęta na szczycie COP24 w Katowicach w 2018 r., a która obejmuje “uwzględnienie interesu społecznego” i ochrony miejsc pracy.

Ponadto uczestnicy zgodzili się z Unią Europejska w kwestii ograniczenia lub całkowitego wyeliminowania węgla z udziału w produkcji energii. Przy tym rozwijali plany związane z rozwojem elektrowni atomowych i wyrazili silne zapotrzebowanie na energię nuklearną.



opracowanie:

Weronika Orłowska






facebook