SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ





19.04.2021 DEBATA „UNIA EUROPEJSKA – PRZYSZŁOŚĆ ROZSZERZEŃ” Kolejna debata on-line, tym razem o przyszłości rozszerzeń Unii Europejskiej, argumentach za i przeciw i potencjalnych skutkach


Przy współpracy z Punktem Informacji Europejskiej - Europe Direct Gdańsk zrealizowaliśmy debatę „Unia Europejska: przyszłość rozszerzeń”. Spotkaliśmy się 16 kwietnia by omówić dotychczasowe doświadczenia akcesyjne Unii oraz potencjalnych przyszłych rozszerzeń. Spotkanie moderowała Sylwia Mrozowska - prof. UG oraz ekspert Team Europe, a na jej pytania odpowiadali:

- dr Małgorzata Bonikowska - Prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych, Prezes Ośrodka Dialogu i Analiz THINKTANK, Team Europe

- dr Aleksandra Borowicz - Uniwersytet Gdański, Team Europe

- Tomasz Żornaczuk - koordynator programu Europa Środkowa i analityk ds. Bałkanów Zachodnich i rozszerzenia UE w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych

Debatę rozpoczęła odpowiedź dr Małgorzaty Bonikowskiej na pytanie o to jakie można wyróżnić najważniejsze korzyści polityczne z tytułu akcesji oraz czy uzasadnione są obawy niektórych ugrupowań politycznych z poziomów narodowych, że europeizacja, prymat prawa wspólnotowego nad krajowym, deficyt demokracji w Unii Europejskiej to procesy jednoznacznie negatywne dla państw członkowskich.

Następnie dr Aleksandra Borowicz wskazała w jaki sposób akcesja państw, które przystąpiły do Unii Europejskiej po 2004r. wpłynęła na ich sytuację ekonomiczną i konkurencyjność oraz jak zmieniła strukturę inwestycji zagranicznych.

Kolejnym zagadnieniem, które z kolei wyjaśnił Tomasz Żornaczuk było istniejące w dyskusji międzynarodowej rozpatrywanie rozszerzenia Unii Europejskiej o Rumunię i Bułgarię jako „negatywnego” doświadczenia akcesyjnego Unii Europejskiej. Kraje te dołączyły do UE jako pozostałość po rozszerzeniu z 2004r. i już wtedy liczono się tym, że choć progowe wymogi są spełnione to są to kraje, w których będzie konieczność wspierania i kontrolowania standardów europejskich. Argumentem za tym, że są one „negatywną” częścią UE to np. aspekt korupcji, Bułgaria i Rumunia to najbardziej skorumpowane kraje w Unii Europejskiej, choć ostatnio do tego grona dołączyły Węgry. Z drugiej strony jednak pojawia się m.in idea zjednoczenia kontynentu i powiększenia obszaru bezpieczeństwa w Europie czy wspólne działania na rzecz rozwoju regionu. Ponadto ważnym aspektem w tym temacie jest też pytanie jak wyglądałaby sytuacja na Bałkanach gdyby cała ta część Europy pozostawała otwarta na inne wpływy, a nie byłaby tak „poprzecinana” państwami członkowskimi UE.

Druga część debaty obejmowała zagadnienia z zakresu reformowania procesu rozszerzania Unii Europejskiej. Dr Bonikowska odpowiedziała na pytanie jakie są argumenty polityczne za/przeciw rozszerzeniem Unii Europejskiej na Wschód wskazując na to, że jeśli nie „wejdzie” tam Unia Europejska to pojawi się tam ktoś inny i UE powinna odpowiedzieć sobie na pytanie, czy woli sobie zabezpieczyć swoje sąsiedztwo zakładając na nowych członków płaszcz swoich standardów i wartości czy zdaje się na inne wpływy, które mogą zwiększyć zagrożenie dla krajów członkowskich poddając je innym wpływom, które będą w regionie funkcjonować jako alternatywa dla tych unijnych. Warto w tym kontekście spojrzeć na Cypr, który został członkiem Unii pomimo swoich terytorialnych sporów z turecką częścią wyspy, więc bałkańskie sąsiedztwo z krajami bez aspiracji akcesyjnych nie powinno być argumentem przeciw.

Kolejne pytanie dotyczyło tego jakie obawy i szanse o charakterze ekonomicznym prezentują państwa członkowskie względem planów rozszerzenia Unii Europejskiej na Wschód i odpowiedziała na nie dr Borowicz, wskazując m.in. na możliwość większej kontroli i regulacji rynku wewnątrz UE czy szanse na łatwiejsze inwestycje zagraniczne. Ponownie pojawiło się też stwierdzenie, że „jeżeli my (UE) nie włączymy ich (państw europejskich, nie będących w UE) do naszego rynku to ktoś inny je zaprosi” i będzie to dla Unii Europejskiej niewykorzystany potencjał. W kontekście obaw pojawiają się obawy o finansowania unijne, pojawi się bowiem więcej państw, które raczej będą w pozycji beneficjenta tych środków, a nie będą one w pozycji pozwalającej na znaczne dokładanie się do wspólnego budżetu.

Następnie Tomasz Żornaczuk zapytany o potencjał Bałkanów do przystąpienia do Unii przy przywołał słowa Dimitara Becheva, który już kilka lat temu stwierdził, „że to z czym mamy do czynienia w kontekście rozszerzania UE to taki cichy pakt miedzy Unią, która udaje, że chce się rozszerzać a elitami politycznymi na Bałkanach, które udają, że chcą się reformować.”

Ostatnią część debaty można by zatytułować „Pragmatyzm versus idealizm” i nasi goście odpowiedzieli w niej na pytania związane z przesunięciem planów rozszerzenia w czasie, jakie pojawią się wyzwania w sferze rozszerzeń i jak kwestia pandemii wpłynie na plany UE?

Całe spotkanie obejrzeć można na:








facebook